Γιατί εμφανίζεται;
Η ανάπτυξη της σαρκοπενικής παχυσαρκίας είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που δρουν ταυτόχρονα. Με την πάροδο της ηλικίας παρατηρείται φυσιολογική μείωση της μυϊκής μάζας και της μυϊκής δύναμης, ενώ παράλληλα αυξάνεται η συσσώρευση, κυρίως του σπλαχνικού λίπους. Η διαδικασία αυτή επηρεάζεται από ορμονικές μεταβολές, μειωμένη φυσική δραστηριότητα, ανεπαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης, χρόνια φλεγμονή και διαταραχές του μεταβολισμού.
Η απώλεια μυϊκού ιστού μειώνει τις ενεργειακές ανάγκες του οργανισμού, γεγονός που ευνοεί την ευκολότερη αποθήκευση λίπους όταν οι διατροφικές συνήθειες παραμένουν αμετάβλητες. Παράλληλα, η αυξημένη λιπώδης μάζα επιδεινώνει τη φλεγμονή και επηρεάζει αρνητικά τη λειτουργία των μυών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο που οδηγεί σε περαιτέρω επιδείνωση της κατάστασης.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Η σαρκοπενική παχυσαρκία δεν εκδηλώνεται μόνο με αύξηση του σωματικού βάρους. Πολλές φορές το βάρος ή ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) παραμένουν σχετικά σταθερά, ενώ η σύσταση του σώματος μεταβάλλεται σημαντικά.
Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- μειωμένη μυϊκή δύναμη,
- εύκολη κόπωση κατά την καθημερινή δραστηριότητα,
- δυσκολία στο περπάτημα ή στο ανέβασμα σκάλας,
- μειωμένη ισορροπία και αυξημένο κίνδυνο πτώσεων,
- δυσκολία στην εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων,
- μειωμένη φυσική αντοχή και κινητικότητα.
Η παρουσία αυτών των συμπτωμάτων μπορεί να περιορίσει σημαντικά την ανεξαρτησία του ατόμου και να αυξήσει τον κίνδυνο αναπηρίας, ιδιαίτερα στις μεγαλύτερες ηλικίες.
Επιπτώσεις στην υγεία
Η συνύπαρξη παχυσαρκίας και σαρκοπενίας επιβαρύνει περισσότερο την υγεία από ό,τι καθεμία από τις δύο καταστάσεις ξεχωριστά.
Η αυξημένη λιπώδης μάζα, ιδιαίτερα το σπλαχνικό λίπος, προκαλεί χρόνια φλεγμονή χαμηλού βαθμού και συμβάλλει στην ανάπτυξη μεταβολικών διαταραχών, ενώ η μειωμένη μυϊκή μάζα επηρεάζει αρνητικά τον μεταβολισμό της γλυκόζης, τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής.
Ως αποτέλεσμα, τα άτομα με σαρκοπενική παχυσαρκία παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης:
- σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2,
- αρτηριακής υπέρτασης,
- δυσλιπιδαιμίας,
- αντίστασης στην ινσουλίνη,
- μεταβολικού συνδρόμου,
- καρδιαγγειακών νοσημάτων,
- μειωμένης καρδιοαναπνευστικής ικανότητας,
- καταγμάτων και απώλειας λειτουργικής ανεξαρτησίας.
Για τον λόγο αυτό, η έγκαιρη αναγνώριση της κατάστασης έχει ιδιαίτερη σημασία.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση της σαρκοπενικής παχυσαρκίας δεν βασίζεται αποκλειστικά στο σωματικό βάρος ή στον ΔΜΣ. Τα δύο αυτά μεγέθη δεν μπορούν να αποτυπώσουν με ακρίβεια τη σύσταση του σώματος, καθώς είναι πιθανό ένα άτομο να έχει φυσιολογικό ΔΜΣ αλλά αυξημένο ποσοστό λίπους και μειωμένη μυϊκή μάζα.
Η αξιολόγηση περιλαμβάνει μέτρηση της σύστασης σώματος, εκτίμηση της μυϊκής μάζας, της μυϊκής δύναμης και της φυσικής λειτουργικότητας. Ο συνδυασμός αυτών των παραμέτρων επιτρέπει ακριβέστερη διάγνωση και καλύτερο σχεδιασμό της θεραπευτικής παρέμβασης.
