Παχυσαρκία και Μεσογειακή Διατροφή

F-ζῆν Diet Νικόλας Σαμέλης • 25 Νοεμβρίου 2024

Η παχυσαρκία είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου των μη μεταδοτικών ασθενειών. Η πρόσληψη διαιτητικού λίπους πιστεύεται από καιρό ότι αποτελεί σημαντικό παράγοντα πρόβλεψης της παχυσαρκίας.


Σήμερα τα διατροφικά πρότυπα είναι έντονα επηρεασμένα από τις Δυτικού τύπου δίαιτες, πλούσιες σε κορεσμένα και τρανς λιπαρά οξέα. Η εστίαση όλων μας, είναι σαφώς μετατοπισμένη στην ποσότητα λίπους και όχι στην ποιότητα. Η ποιότητα του λίπους καθορίζεται γενικά από τη σχετική πρόσληψη των μονοακόρεστων (MUFAs) και πολυακόρεστων λιπαρών οξέων (PUFAs), έναντι των κορεσμένων (SFAs) και τρανς λιπαρών. Οι ευεργετικές ιδιότητες από την κατανάλωση καλύτερης ποιότητας διατροφικού λίπους φαίνεται να επηρεάζει τα καρδιαγγειακά νοσήματα. 


Τα επίπεδα ολικής χοληστερόλης ορού αντανακλούν τόσο την πρόσληψη διαιτητικού λίπους όσο και τη σύνθεση της χοληστερόλης μέσα στο σώμα. 

Τα περισσότερα ζωικά λίπη (κόκκινο και επεξεργασμένο κρέας, γαλακτοκομικά, βούτυρο κ.α.) είναι κορεσμένα λίπη και τείνουν να αυξάνουν τα επίπεδα χοληστερόλης στον ορό, σε αντίθεση με τα φυτικά. Αντιθέτως, τα ακόρεστα λίπη (αβοκάντο, ψάρια, ελαιόλαδο, ξηροί καρποί κ.α.) δεν αυξάνουν τα επίπεδα χοληστερόλης, συμπεριλαμβανομένων των μονοακόρεστων (ωμέγα-7 και ωμέγα-9) και πολυακόρεστων (ωμέγα-3 και ωμέγα-6) λιπών. Αντιθέτως, τα βιομηχανικά παραγόμενα τρανς λιπαρά (επεξεργασμένα σνακς, πατατάκια και κράκερς, αρτοποιήματα, σως κ.α.) αυξάνουν τη χοληστερόλη ορού και αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.


Ο δόκτωρ Ancel Keys πρότεινε για πρώτη φορά την παραπάνω υπόθεση το 1950. Αρκετά χρόνια αργότερα, δημοσίευσε την Μελέτη Επτά Χωρών (Ηνωμένες Πολιτείες, Ιαπωνία, Φιλανδία, Ολλανδία, Κρήτη, Κύπρος, Ιταλία και Γιουκοσλαβία) η οποία αποτελεί την πρώτη σημαντική μελέτη που διερεύνησε τη διατροφή και τον τρόπο ζωής μαζί με άλλους παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακών νοσημάτων, σε διαφορετικές χώρες και πολιτισμούς και για εκτεταμένη χρονική περίοδο. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως ο πληθυσμός της Κρήτης παρουσίαζε την καλύτερη κατάσταση υγείας και τα μικρότερα ποσοστά θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο και καρκίνο, σε σχέση με όλους τους άλλους πληθυσμούς που μελετήθηκαν μακροχρόνια. Η αιτία αυτού του φαινομένου φάνηκε να ήταν κατά κύριο λόγο η απλή και λιτή διατροφή των Κρητικών, η οποία βασίζεται στην πλούσια κατανάλωση λαχανικών, φρούτων, οσπρίων, δημητριακών, ψαριών, μικρές ποσότητες κρέατος, γαλακτοκομικών προϊόντων και κοτόπουλου και με σχεδόν μοναδική πηγή πρόσληψης λίπους το ελαιόλαδο. Στοιχεία που στην συνέχεια αποτέλεσαν τους βασικούς πυλώνες της Μεσογειακής Πυραμίδας Τροφίμων και του Μεσογειακού προτύπου διατροφής. Πρότυπο το οποίο έχει φανεί επιστημονικά πλέον, ότι εξασφαλίζει την καλύτερη υγεία και μακροζωία.


Η Μεσογειακή Διατροφή είναι συνήθως υψηλή σε ακόρεστα λιπαρά οξέα και υπάρχουν στοιχεία για το ρόλο της στην πρόληψη της καρδιαγγειακής νόσου, ενώ οι αναλογίες των ακόρεστων και κορεσμένων λιπαρών οξέων που περιέχει έχει αποδειχθεί ότι παίζουν σημαντικό ρόλο. Επιπλέον, δεν προάγει την αύξηση του σωματικού βάρους. Στην πραγματικότητα, μπορεί ακόμη και να οδηγήσει σε μεγαλύτερη και πιο μακροχρόνια απώλεια βάρους από τις δίαιτες χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και να δράσει προστατευτικά έναντι των αυξήσεων της περιφέρειας μέσης. 

Πότε η πείνα είναι σωματική και πότε συναισθηματική
Από Σαμέλης Νικόλας 15 Ιουλίου 2026
Η πείνα αποτελεί έναν φυσιολογικό μηχανισμό του οργανισμού που εξασφαλίζει την πρόσληψη της απαραίτητης ενέργειας και των θρεπτικών συστατικών. Ωστόσο, δεν προκύπτει πάντοτε από πραγματικές βιολογικές ανάγκες.
Μυϊκή Δυστροφία και Διατροφή
Από Σαμέλης Νικόλας 15 Ιουλίου 2026
Η μυϊκή δυστροφία αποτελεί μια ομάδα κληρονομικών γενετικών νοσημάτων που χαρακτηρίζονται από προοδευτική εκφύλιση και αδυναμία των σκελετικών μυών.
Ιδιαίτερα και υγιεινά λαχανικά που ίσως δεν έχεις ακούσει.
Από Σαμέλης Νικόλας 15 Ιουλίου 2026
Εκτός από τα γνωστά λαχανικά που βρίσκονται καθημερινά στο τραπέζι μας, υπάρχουν πολλές λιγότερο γνωστές επιλογές με υψηλή διατροφική αξία και ιδιαίτερα γευστικά χαρακτηριστικά.
Γιατί μας αρέσουν κάποιες γεύσεις και άλλες όχι;
Από Σαμέλης Νικόλας 15 Ιουλίου 2026
Έχετε αναρωτηθεί ποτέ γιατί κάποιοι λατρεύουν τον καφέ ή το μπρόκολο, ενώ άλλοι δεν μπορούν ούτε να τα δοκιμάσουν; Ή γιατί ορισμένοι αναζητούν έντονες πικάντικες γεύσεις, ενώ άλλοι προτιμούν πιο ήπιες;
Military Diet
Από Σαμέλης Νικόλας 15 Ιουλίου 2026
Η Military Diet, γνωστή και ως «δίαιτα των 3 ημερών», είναι ένα από τα πιο δημοφιλή διατροφικά πρότυπα που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Σαρκοπενική Παχυσαρκία
Από Σαμέλης Νικόλας 15 Ιουλίου 2026
Η σαρκοπενική παχυσαρκία είναι μια σύνθετη κατάσταση που χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη αυξημένου σωματικού λίπους και μειωμένης μυϊκής μάζας ή/και μυϊκής δύναμης.
Τροφική αλλεργία και δυσανεξία. Ποια είναι τελικά η διαφορά;
Από F-ζῆν Diet Νικόλας Σαμέλης 25 Νοεμβρίου 2024
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ του να είσαι αλλεργικός σε ένα φαγητό με το να έχεις δυσανεξία στο ίδιο φαγητό; Η διαφορά μεταξύ τροφικής αλλεργίας και δυσανεξίας είναι η ανταπόκριση του σώματος. Όταν έχετε τροφική αλλεργία, το ανοσοποιητικό σας σύστημα προκαλεί την αντίδραση.
Σακχαρώδης διαβήτης
Από F-ζῆν Diet Νικόλας Σαμέλης 25 Νοεμβρίου 2024
Είτε σε νεαρή ηλικία (σακχαρώδης διαβήτης τύπου Ι), είτε στην πορεία της ζωής σας (σακχαρώδης διαβήτης τύπου ΙΙ), είτε στην περίπτωση εγκυμοσύνης (σακχαρώδης διαβήτης κύησης), μπορεί να αναπτύξετε τη συγκεκριμένη χρόνια ασθένεια .